Paalrot: oorzaak, herkenning en onderzoek

Wat is paalrot en welke woningen lopen risico?

Paalrot is de aantasting van houten funderingspalen door schimmels en bacteriën, die optreedt zodra de paalkoppen boven de grondwaterstand komen te liggen. Risico lopen vooral woningen van vóór 1970 op houten palen in veen- en kleigebieden, met name bij langdurig lage grondwaterstanden. De aantasting is van buiten niet zichtbaar; het pand verraadt zich via scheuren, scheefstand en verschilzakking.

Twee vormen van aantasting

Schimmelaantasting treedt op bij zuurstof, dus bij droogvallende paalkoppen. Die vorm gaat relatief snel en kan in enkele decennia een groot deel van de doorsnede wegnemen.

Bacteriële aantasting kan ook onder water optreden, bij bepaalde houtsoorten zoals grenen. Die vorm verloopt langzamer, maar tast de buitenste houtlaag wel blijvend aan en vermindert daarmee de draagkracht.

Waarom de grondwaterstand zo bepalend is

Droge zomers, verbeterde drainage, bemaling bij bouwprojecten in de omgeving en lekkende riolering kunnen de lokale grondwaterstand structureel verlagen. Enkele decimeters zijn al genoeg om paalkoppen bloot te stellen aan zuurstof.

Wij betrekken daarom altijd de omgeving in de beoordeling: peilbuisgegevens waar beschikbaar, bodemopbouw, bouwjaar van de straat en het gedrag van buurpanden.

Van signaal naar bewijs

Veelgestelde vragen

Kun je paalrot zien zonder te graven?

Nee. De palen zelf beoordelen kan alleen via een inspectieput (fase 2). Wat wél zonder graven kan, is vaststellen of het pand zich gedraagt alsof de draagkracht afneemt · en dat is de vraag die de meeste eigenaren eerst willen beantwoorden.

Is paalrot te stoppen?

Aantasting die er is, verdwijnt niet. Wel kan verdere aantasting worden geremd door de grondwaterstand te herstellen. Of dat verantwoord is, hangt af van de resterende draagkracht.